Համաշխարհային ավիացիան այժմ հույսը դնում է Կովկասով անցնող և պատերազմական գոտիների միջև գտնվող 85 մղոնանոց միջանցքի վրա․ The Telegraph

Եվրոպայից Հեռավոր Արևելք թռչող ավիաընկերությունները կախված են Կովկասի վրայով անցնող 85 մղոնանոց անկայուն օդային միջանցքից, որը, ըստ օդային երթևեկությունը կառավարող մարմնի, վտանգված է «հակաավիացիոն զենքի հնարավոր կիրառման և հնարավոր ռազմական գործողությունների» պատճառով. գրում է The Telegraph-ը։

Ինչպես նշվում է, 2022 թվականից ի վեր Ռուսաստանի օդային տարածքը փակ է արևմտյան ավիաընկերությունների համար, և շատ օպերատորների խորհուրդ է տրվում խուսափել Իրանի օդային տարածքից։ Արդյունքում՝ ավիաընկերությունները ստիպված են եղել վերանայել իրենց թռիչքների ուղիները Եվրոպայից դեպի Հեռավոր Արևելք՝ Ադրբեջանի երկնքով։

Միջազգային օդային երթևեկության կառավարման մարմինների մեծ մասն ադրբեջանական միջանցքը համարում է անվտանգ։ Այնուամենայնիվ, Կանադայի կառավարությունը զգուշացնում է «կանադացի օպերատորներին Ադրբեջանի օդային տարածքում հակաավիացիոն զենքի և ռազմական գործողությունների հնարավոր ռիսկի մասին»։

Սա չի խանգարել միջազգային ավիափոխադրողներին առավելագույնս օգտագործել օդային միջանցքը, որն այս ամիս սովորականից ավելի մարդաշատ էր, այն բանից հետո, երբ Իրանը ժամանակավորապես փակեց իր օդային տարածքը Դոնալդ Թրամփի սպառնալիքներից հետո։

Եթե ադրբեջանական միջանցքը որևէ պատճառով փակվի, համաշխարհային ավիացիայի վրա ազդեցությունը կլինի հսկայական։

Տասնամյակներ շարունակ Ադրբեջանն ու Հայաստանը ներքաշված են եղել Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ տարածքային վեճի մեջ։ 2025 թվականի մարտին երկու երկրների առաջնորդները համաձայնել են վերջ դնել գրեթե 40-ամյա հակամարտությանը։ Այնուամենայնիվ, լարվածությունը թարմ է հիշողության մեջ։ Հենց այս պատմական լարվածության պատճառով է, որ Կանադան շարունակում է զգուշացնել տարածաշրջանով թռչող ավիաընկերություններին։

Մեծ Բրիտանիայի ԱԳՆ-ն խորհուրդ է տալիս խուսափել Հայաստանի հետ սահմանից 5 կմ շառավղով բոլոր ուղևորություններից՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հնարավոր լարվածության պատճառով։

2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Բաքվից դեպի Գրոզնի թռչող «Ադրբեջանական ավիաուղիներ» ավիաընկերության ինքնաթիռը խոցվել է ռուսական «երկիր-օդ» դասի հրթիռով։

Կան մի քանի ենթադրական սցենարներ, որոնք արժե դիտարկել։ Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության համաձայնագիրը կարող է խափանվել, ինչը կհանգեցնի լարվածության սրման Լեռնային Ղարաբաղի շրջանում։ Չեչենական զենիթային հրթիռները կարող են անցնել դեպի հյուսիսային Ադրբեջան և անհանգստացնող կերպով մոտենալ առևտրային ինքնաթիռներին։ Կամ արտաքին ռազմական ուժերը կարող են թիրախավորել Կասպից ծովում գտնվող իրանական ռազմածովային բազաները, որոնք գտնվում են Ադրբեջանից 100 մղոնից պակաս հեռավորության վրա։

Այս իրադարձություններից որևէ մեկը կարող է հանգեցնել NOTAM-ի (օդային առաքելությունների մասին ծանուցում)՝ Ադրբեջանի օդային տարածքը շրջանցելու համար։