Հրվ․ Կովկասում ուժերի հավասարակշռությունը հիմնովին փոխվել է ՀՀ-ի պարտության և Ադրբեջանին զինված դիմադրություն ցույց տալու անկարողության հետևանքով․ զեկույց
«Վալդայ» քննարկումների ակումբը գնահատել է Ռուսաստանի քաղաքականությունը հետխորհրդային տարածքում, որտեղ Մոսկվայի դիրքերի թուլացումն ու համաշխարհային քաղաքականության մեջ արմատական փոփոխությունները պահանջում են ռուսական դիվանագիտության մոտեցման ճշգրտում հարևան երկրների հետ հարաբերություններում։ Սա հետևում է «Ռուսաստանը և նրա հարևանները. փոխադարձ պատասխանատվություն և համատեղ զարգացում» զեկույցից․ գրում է «Коммерсантъ»-ը։
Զեկույցի հեղինակները Հայաստանում իրավիճակը բնութագրում են որպես երկիմաստ. երկրի ղեկավարությունը մնում է Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) անդամ և շարունակում է համագործակցել Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) շրջանակում, բայց միևնույն ժամանակ «դիմում է Եվրամիությանը հանրապետությունում անվտանգության և զարգացման հարցերի վերաբերյալ»։ Ընդհանուր առմամբ՝ Հարավային Կովկասում ուժերի հավասարակշռությունը հիմնարար կերպով փոխվել է։ Սա Լեռնային Ղարաբաղում Հայաստանի պարտության և Ադրբեջանին զինված դիմադրություն ցույց տալու կարողության կորստի հետևանք է։ Վերջինս, իր հերթին, «գտնվում է հաղթող դիրքում» այս երկարատև հակամարտությունում, և երկրի ազդեցությունն ամրապնդվում է միջազգային տրանսպորտային և լոգիստիկ միջանցքներին (Հյուսիս-Հարավ և Անդրկասպյան տրանսպորտային երթուղի) մասնակցությամբ։
Զեկույցում ընդգծվում է նաև «վերջերս Ռուսաստանի նկատմամբ ձեռք բերված վճռական տոնը» և Ադրբեջանի փորձերը՝ ավելի կարևոր դեր խաղալու որպես Կենտրոնական Ասիայի երկրների գործընկեր։ Այս առումով Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության ռազմավարության համար դիտարկվում է երկու շրջանակային սցենար՝ չմիջամտելը և փոխգործակցության նոր ձևաչափերի ակտիվ խթանումը։ Առաջին սցենարում Ռուսաստանը կենտրոնանում է այլ հարցերի վրա և թույլ է տալիս հարևան երկրներին ինքնուրույն զարգացնել պետականությունը։ Այս ուղին, ինչպես նշվում է զեկույցում, սպառնում է անկայունացնել իրավիճակը Ռուսաստանի սահմանների շուրջ և վնասել Ռուսաստանի շահերին։ Երկրորդ սցենարում Ռուսաստանից ակնկալվում է հարաբերություններ զարգացնել իր ամենակարևոր տարածաշրջանային և համաշխարհային գործընկերների հետ, մասնավորապես՝ առևտրի, տրանսպորտի և լոգիստիկայի ոլորտներում։ Զեկույցի հեղինակը եզրակացնում է, որ հարևան երկրների մեծ մասը, առաջնորդվելով համաշխարհային մեծամասնության վարքագծի տրամաբանությամբ, կշարունակի բարձրացնել պահանջների նշաձողը և ձգտել ընդլայնել սեփական ինքնավարությունը։
