Հայաստանի ընտրողները պատրաստվում են որոշում կայացնել, որը կարող է արձագանք գտնել Կովկասից շատ ավելի հեռու․ The Washington Times

Հունիսի 7-ի Հայաստանի ընտրությունները կորոշեն՝ երկիրը կշարունակի՞ իր զգուշավոր արևմտյան շրջադարձը, թե՞ կվերադառնա Մոսկվայի ուղեծիր։

Ընտրությունները փորձություն են պարզելու՝ արևմտյան քաղաքական և տնտեսական գործընկերությունները կարո՞ղ են մրցակցել Ռուսաստանի վաղեմի ազդեցության դեմ՝ հենց իր դռան մոտ․ գրել է The Washington Times-ը։

Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում Երևանի կառավարությունն ամրապնդել է կապերը ԱՄՆ-ի և Եվրոպայի հետ՝ միաժամանակ ձգտելով կարգավորել հարաբերությունները հարևան Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ։

Մոսկվայի անկամությունը՝ կանխելու Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի 2023 թվականի բռնակցումը, վճռորոշ հարված էր։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանի աշխարհաքաղաքական վերակողմնորոշումը փխրուն է։ Կենտրոնական դեմքը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն է, ում քաղաքական դիրքը ապահով չէ։ Հայաստանի պարտությունը Ադրբեջանի հետ 2020 թվականի պատերազմում և 2023 թվականին Լեռնային Ղարաբաղից մոտ 100,000 հայերի տեղահանումը գերիշխում են ներքին քաղաքականության մեջ. դրանք խորը ազգային տրավմա են։ Չնայած այս տարվա սկզբին խաղաղության պայմանագրի տեքստի վերջնական մշակմանը, դրա իրականացումը մնում է անորոշ։ Ադրբեջանը պահանջում է այն ստորագրելուց առաջ փոխել ՀՀ Սահմանադրությունը։

Քննադատները մեղադրում են Փաշինյանին չափազանց շատ զիջումների գնալու համար, մինչդեռ կողմնակիցները նշում են, որ կարգավորումը Հայաստանին լավագույն հնարավորությունն է տալիս խուսափելու տասնամյակների տնտեսական մեկուսացումից։ Սա բերրի հող է քաղաքական մրցակիցների համար։

Կոտրված ընդդիմությունը մեծապես արմատավորված է 2018 թվականից առաջ Հայաստանը կառավարող քաղաքական ցանցերում։ Առավել աչքի ընկնողը «Հայաստան» դաշինքն է, որը գլխավորում է նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։ Այն խորհրդարանում ամենամեծ ընդդիմադիր դաշինքն է և Ռուսաստանի հետ ավելի սերտ համագործակցության կողմնակից է։ Նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի և մի ժամանակ հայկական քաղաքականության մեջ գերիշխող բիզնես ցանցերի հետ կապված այլ ընդդիմադիր գործիչներ նույնպես ձգտում են վերականգնել անվտանգության գործընկերությունը Մոսկվայի հետ։ Փաշինյանի պարտությունը պարտադիր չէ, որ սկսի լայնածավալ գաղափարախոսական տեղաշարժ հայ հասարակության մեջ։

Ռուսաստանը տնտեսական կապերի, լրատվամիջոցների ազդեցության և քաղաքականության միջոցով պահպանում է զգալի լծակներ և ունի լավ հաստատված խաղացանկ հարևան պետություններում քաղաքական միջավայր ձևավորելու համար։

Այն պնդումները, թե արևմտյան գործընկերներն առաջարկում են հռետորաբանություն, բայց ՀՀ-ի վերակողմնորոշումը զգալիորեն ընդլայնվել է վերջին տարիներին։ Եվրոպական Միության ներդրումները, ըստ կանխատեսումների, կհասնեն մոտավորապես 2.87 միլիարդ դոլարի։ ԵՄ-ը նաև քաղաքացիական մոնիթորինգի առաքելություն է տեղակայել Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանի երկայնքով, ինչը աննախադեպ եվրոպական ներկայություն է երկրի անվտանգության ոլորտում։

Վաշինգտոնը նաև սկսել է ուսումնասիրել ավելի խորը տնտեսական և ռազմավարական համագործակցություն Երևանի հետ։

Հայաստանում ընտրություններն անցկացվում են այն ժամանակ, երբ համաշխարհային աշխարհաքաղաքականությունն է փոփոխվում այնպես, ինչպես կանցկացնի իր ընտրություններն այն ժամանակ, երբ համաշխարհային աշխարհաքաղաքականությունը կփոխվի այնպիսի ձևով, որը չի եղել Սառը պատերազմի ավարտից ի վեր։ Այն ենթադրությունը, որ փոքր պետությունները կարող են գործել մեծ մասամբ մեծ տերությունների մրցակցությունից դուրս, քայքայվել է։

Հայաստանի ընտրողները պատրաստվում են որոշում կայացնել, որը կարող է արձագանք գտնել Կովկասից շատ ավելի հեռու։