TRIPP-ի հաջողությունը կախված կլինի կայունությունից, մրցունակությունից և թափանցիկության ուժեղ մակարդակից․ Euronews
Միացյալ Նահանգների փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցը Հայաստան և Ադրբեջան ընդգծում է ԱՄՆ-ի նորացված ուշադրությունը Հարավային Կովկասի խաղաղության և TRIPP միջանցքի առևտրային ու թվային հավակնությունների վրա․ գրել է Euronews-ը։
Այցը ընդգծում է ԱՄՆ ջանքերը՝ խթանելու առևտուրը, ներդրումները և ենթակառուցվածքները տարածաշրջանում «Թրամփի երթուղու» (TRIPP) միջոցով։ Այնուամենայնիվ, վերլուծաբանները կարծում են, որ հաջողությունը կպահանջի ուժեղ կառավարում և սերտ տրանսատլանտյան համակարգում։ «Ջեյ Դի Վենսի այցը Հայաստան և Ադրբեջան վկայում է ԱՄՆ-ի առաջընթացի մասին՝ 2025 թվականի խաղաղության շրջանակի իրականացման ուղղությամբ», – նշել է Ժողովրդավարության ուսումնասիրության կենտրոնի աշխարհատնտեսական ծրագրի ավագ վերլուծաբան Տիհոմիրա Կոստովան։
Նրա խոսքով՝ TRIPP միջանցքը կարող է խթանել տարածաշրջանային համագործակցությունը և օտարերկրյա ներդրումները, բայց միայն խիստ պայմանների դեպքում։ «TRIPP-ի հաջողությունը կախված կլինի կայունությունից, մրցունակությունից և թափանցիկության ուժեղ մակարդակից», – նշել է Կոստովան՝ հավելելով, որ ավելի մեծ կապը կարող է բացահայտել առկա խոցելիությունները։
«Սա հատկապես կարևոր է՝ հաշվի առնելով պատժամիջոցներից խուսափելու և անօրինական ֆինանսական հոսքերի Հարավային Կովկասի պատմությունը, քանի որ վերջերս Հայաստանը դարձել է Ռուսաստան ուղարկվող կրկնակի նշանակության պատժամիջոցների տակ գտնվող ապրանքների վերաարտահանման կենտրոն», – նշել է վերլուծաբանաը։ Կոստովայի կարծիքով՝ ընդլայնված տրանսպորտային և թվային կապերը կարող են սրել այս մարտահրավերները։ Վաշինգտոնի համար Հարավային Կովկասը ռազմավարական նշանակություն է ձեռք բերում հակամարտությունների կառավարումից այն կողմ։ Բաքվի STEM վերլուծական կենտրոնի միջազգային հարաբերությունների փորձագետ Նարգիզ Մամեդովան համարում է, որ վերջին զարգացումներն արտացոլում են տարածաշրջանի տնտեսական և աշխարհաքաղաքական արժեքի ավելի լայն վերագնահատում։ «Վաշինգտոնում կայացած հանդիպման հետևանքները կտրուկ փոխակերպում են Հարավային Կովկասը։ Թրամփի վարչակազմը հետաքրքրված է տարածաշրջանով ոչ միայն խաղաղության և անվտանգության, այլև՝ տնտեսական բարգավաճման առումով։ Սա բացատրում է ԱՄՆ-ի հարաբերությունների ընդլայնումը ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ Ադրբեջանի հետ», – նշել է Մամեդովան։ Նրա կարծիքով՝ Վենսի այցը կարող է հիմք դնել ավելի կայուն ինստիտուցիոնալ ներգրավվածության համար․ «Գործնական առումով՝ մենք կարող ենք ավելի վստահ լինել, որ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիրը օրակարգում է և կարող է շուտով ստորագրվել»։ ԱՄՆ ներգրավվածության կենտրոնում է TRIPP-ը։ Նոր տրանսպորտային ուղիները կարող են դիվերսիֆիկացնել եվրոպական մատակարարման շղթաները և բարելավել զարգացող շուկաների հասանելիությունը։ Վերլուծաբանները նշում են, որ ենթակառուցվածքների ընդլայնմանը զուգընթաց կառավարումն ու թափանցիկությունը կարևոր դեր կխաղան։ TRIPP-ի հաջողությունը կախված է ԱՄՆ-ի, ԵՄ-ի և տարածաշրջանային գործընկերների միջև արդյունավետ կարգավորումից և համակարգումից։
