Բաքուն Իսրայելի հետ հարաբերությունները դիտարկում է որպես երկարաժամկետ կայունացնող գործընկերություն․ Հաջիև

Գազայում ցանկացած կայունացնող ուժ պետք է լինի իրատեսական, այլ ոչ թե խորհրդանշական։ Այն պետք է ընդունվի տեղական մակարդակով և համակարգվի միջազգային մակարդակով․ The Media Line-ի հետ զրույցում նշել է Ադրբեջանի նախագահի արտաքին քաղաքականության հարցերով ավագ խորհրդական Հիքմեթ Հաջիևը։

«Մենք տեսել ենք բազմաթիվ դեպքեր, երբ անվտանգության կարգավորումները ձախողվել են, քանի որ դրանք պարտադրվել են, այլ ոչ թե կառուցվել»,- նշել է Հաջիևը։

The Media Line-ը գրում է, որ զգուշացումը հնչում է այն ժամանակ, երբ Ադրբեջանը նավարկում է ավելի ու ավելի անկայուն տարածաշրջանային դասավորություններում։ Բաքուն պահպանում է ռազմավարական դաշինքն Իսրայելի հետ, մինչդեռ նրա ամենամոտ գործընկերը՝ Թուրքիան, իրեն ներկայացնում է որպես Գազայի ապագայի գլխավոր միջնորդ՝ դեր, որն անհանգստացնում է իսրայելցիներին։

Ադրբեջանի պաշտոնյաների համար խաղադրույքները տարածվում են Գազայից այն կողմ։ Երկիրը դիրքավորվում է աշխարհաքաղաքական մրցակցության կենտրոնում, որը տարածվում է Իսրայելից և Թուրքիայից մինչև Իրան, Ռուսաստան և Հարավային Կովկաս, մրցակցություն, որն ավելի ու ավելի է սահմանվում միջանցքներով, էներգետիկ ուղիներով և ռազմավարական համաձայնեցմամբ, այլ ոչ թե միայն գաղափարախոսությամբ։

«Ադրբեջանն իրեն չի համարում կողմնակի։ Մենք կառուցում ենք համակարգեր, որոնք կապում են տարածաշրջանները, նվազեցնում կախվածությունը և ստեղծում ընդհանուր շահեր։ Ահա թե ինչպես է կառուցվում կայունությունը»,- The Media Line-ին ասել է Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարարի խորհրդական Հուսեյն Հուսեյնովը։

Հաջիևը զգուշացրել է, որ միայն անվտանգության վրա կենտրոնացած մոտեցումները կփլուզվեն․ «Եթե քաղաքական հորիզոն չկա, ոչ մի անվտանգության մեխանիզմ կայուն չի լինի։ Վերակառուցումն առանց ինտեգրման միայն հետաձգում է հաջորդ ճգնաժամը»։

Հաջիևը շեշտել է նաև, որ Բաքուն Իսրայելի հետ հարաբերությունները դիտարկում է որպես երկարաժամկետ կայունացնող գործընկերություն, այլ ոչ թե կարճաժամկետ մարտավարական համաձայնություն։

ԼՂ երկրորդ պատերազմը վերաձևավորել է տարածաշրջանային դասավորությունը. Հայաստանին պաշտպանելու հարցում Ռուսաստանի անկարողությունը խաթարել է տասնամյակների կախվածությունը, մինչդեռ Թուրքիայի ռազմական և քաղաքական աջակցությունն Ադրբեջանին ամրապնդել է Անկարայի դերը՝ որպես Բաքվի հիմնական ռազմավարական գործընկերոջ։

Այդ տրամաբանությունը ոչ մի տեղ այնքան զգայուն չէ, որքան Արևմուտքում՝ Հայաստանի միջոցով, որտեղ տրանսպորտային հասանելիության և հակամարտությունից հետո կարգավորման շուրջ բանակցությունները դեռ փխրուն են։

Ըստ կայքի հետ զրուցած փորձագետների՝ այսօր թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի համար իրական ռազմավարական խնդիրը Ռուսաստանն է։

Տասնամյակներ շարունակ Հայաստանի կախվածությունը ռուսական էներգետիկ, տրանսպորտային և կապի ենթակառուցվածքներից սահմանափակել է նրա ռազմավարական ինքնավարությունը։ Հայաստանի միջով կամ կողքով անցնող միջանցքները կարող են կա՛մ ամրապնդել այդ կախվածությունը, կա՛մ սկսել թուլացնել այն։

Եթե Ռուսաստանը Հայաստանի վերակողմնորոշման հիմնական խոչընդոտն է, ապա Իրանը համարվում է Ադրբեջանի համար ամենահետևանքային երկարաժամկետ փոփոխականը և կենտրոնական մտահոգություն իսրայելցի ստրատեգների համար։