Հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը Վաշինգտոնի համար բարոյական դիլեմա չէ, այլ ռազմավարական հնարավորություն․ ամերիկացի գնդապետ
Հնարավորությունը, որ Հայաստան-Ադրբեջան հակամարտությունը կարող է վերջապես լուծվել, դարձել է հետևանքային չափանիշ Իրանի ապագայի շուրջ աշխարհաքաղաքական հաշվարկներում: Այս մասին գրել է ԱՄՆ բանակի թոշակի անցած գնդապետ Ուես Մարտինը, որը եղել է Իրաքում ահաբեկչության դեմ պայքարի և կոալիցիոն ուժերի պաշտպանության առաջին ավագ սպան։
Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ նախկին նախագահներ Օբամայի և Բայդենի վարչակազմերը Հարավային Կովկասին վերաբերվում էին որպես սառեցված հակամարտությունների և ամերիկյան ազդեցության նվազման դիվանագիտական հետին պլան: Սակայն Դոնալդ Թրամփն ուղղեց դա՝ անցյալ օգոստոսին խաղաղության հուշագրի ստորագրման ժամանակ հյուրընկալելով Ադրբեջանի նախագահին և Հայաստանի վարչապետին:
Հեղինակի խոսքով՝ Ադրբեջանը Եվրոպային մատակարարում է ոչ ռուսական գազ և պահպանում է սերտ անվտանգային կապեր Իսրայելի հետ։ Վիճարկվող մատակարարման շղթաների և պատժամիջոցներից խուսափելու աշխարհում աշխարհագրությունը կարևոր է։ Հենց այդ պատճառով էլ Մոսկվան և Թեհրանը մտադիր են զսպել Բաքվի ռազմավարական վերելքը։ Տարիներ շարունակ Ռուսաստանը Հայաստանն օգտագործել է որպես լծակ՝ իր արդիականությունը պահպանելու համար։ Մինչդեռ Իրանը Հայաստանը համարում էր հյուսիս տանող միակ հուսալի ելքը, որը կապված չէր Անկարայի, Երուսաղեմի կամ Վաշինգտոնի հետ։
Ըստ Մարտինի՝ կարգավորումը կբացի տարանցիկ ուղիները, որոնք կապում են Ադրբեջանը Նախիջևանի էքսկլավի հետ և այնուհետև՝ դեպի Թուրքիա և համաշխարհային շուկաներ՝ նվազեցնելով Իրանի ազդեցությունը տարածաշրջանային առևտրի վրա և Ռուսաստանի անփոխարինելիության մասին պնդումները։
Հայ-ադրբեջանական հաջող կարգավորումը կնվազեցնի Ռուսաստանի ռազմական հետքը։ Այն կթուլացնի Իրանի՝ աշխարհագրությունը զենքի վերածելու կարողությունը։ Դա նաև կամրապնդի Ադրբեջանին՝ որպես ԱՄՆ առևտրային և ներդրումային գործընկերոջ։ Վաշինգտոնի համար սա բարոյական դիլեմա չէ, այլ ռազմավարական հնարավորություն:
