Մերձավոր Արևելքում նոր պատերազմը կարող է անկայունացնել Հարավային Կովկասում իրավիճակը․ «Известия»

Եթե Մերձավոր Արևելքում մարտական գործողությունները ձգձգվեն, Կովկասում իրավիճակը զգալիորեն ավելի բարդ կդառնա. գրում է «Известия»-ն։

Ինչպես նշվում է, խնդիրներից մեկը փախստականների հոսքն է։ Իրանում ապրում է մոտ 100․000 էթնիկ հայ, և եթե հակամարտությունը սրվի, այդ մարդիկ կարող են տեղափոխվել պատմական հայրենիք։ Փոքրիկ Հայաստանի համար սա զգալի բեռ կլինի, հատկապես այն պատճառով, որ հանրապետությունը վերջերս ընդունել է ավելի քան 100․000 տեղահանված անձանց Ղարաբաղից։

Բաքվի համար այս հարցն ավելի հրատապ է. Իրանում ապրում է 10-ից 25 միլիոն էթնիկ ադրբեջանցի՝ ավելին, քան Ադրբեջանում։ Հանրապետության ցամաքային սահմանը փակ է։ Դժվար է կանխատեսել, թե ինչպես կարձագանքեն սահմանապահները, եթե նրանք բախվեն հարյուր հազարավոր մարդկանց ալիքի։

Ավելին՝ հակամարտությունն անխուսափելիորեն կունենա տնտեսական հետևանքներ։ Կասկածի տակ կդրվեն նաև բազմաթիվ ենթակառուցվածքային նախագծեր։ Դրանց թվում է Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքը, որը Ռուսաստանը կապում է Մերձավոր Արևելքի և Հարավային Ասիայի հետ՝ Իրանի և Ադրբեջանի միջոցով։ Տարածաշրջանի դերը Միջին միջանցքի նախագծում, կամ Տրանսկասպյան տրանսպորտային երթուղում, որը նախատեսված է Չինաստանը Եվրոպայի հետ կապելու համար, նույնպես վտանգի տակ է։

Վերջապես չեն կարող բացառվել ռազմաքաղաքական նշանակալի փոփոխությունները։ Մի կողմից, եթե Իրանը թուլանա, Ադրբեջանը կարող է ակտիվացնել ջանքերը երկրի էթնիկ ադրբեջանաբնակ տարածքներում։ Այս ուղղությամբ որոշակի ակնարկներ արդեն բավականին երկար ժամանակ է՝ հնչում են։

Ավելին՝ Հայաստանի դիրքը զգալիորեն կվատթարանա։ Իրանը վաղուց է Երևանի հիմնական դաշնակիցը տարածաշրջանում։ Հենց Թեհրանի ջանքերն էին, որ խանգարել են Ադրբեջանին և Թուրքիային ստեղծել «Զանգեզուրի միջանցքը», որը կկապեր երկու երկրները։ Եթե Իսլամական Հանրապետությունը դուրս գա, Բաքուն և Անկարան կրկին կարող են գայթակղվել լուծել այս հարցն իրենց օգտին։

Քաղաքագետ Անդրեյ Արեշևն ընդգծում է, որ Իրանում տեղի ունեցող իրադարձությունները կարող են անկայունացնել Անդրկովկասը։

«Ամեն ինչ կարող է հանգեցնել անջատողական տրամադրությունների աճի, փախստականների հոսքի և իրավիճակի վերահսկողությունից դուրս գալուն»,- նշում է նա։

Քաղաքագետ Արթուր Աթաևի կարծիքով՝ ամենածանր հարվածը կստանա Հայաստանը:

«Տնտեսապես Իսլամական Հանրապետությունը Երևանի պատուհանն է դեպի Մերձավոր Արևելք։ Աշխարհաքաղաքական առումով՝ երկու երկրների միջև նաև ինտենսիվ շփումներ կան։ Հիշեցնեմ, որ ներկայիս պատերազմի սկսվելուց ընդամենը 5 օր առաջ հանդիպել են Հայաստանի և Իրանի պաշտպանության նախարարները։ Հավանաբար, ամենաշատը կշահի Ադրբեջանը։ Նախ՝ էներգակիրների գները բարձրանում են, ինչը նշանակում է, որ Բաքվի շահույթն աճում է։ Երկրորդ՝ թուրք-ադրբեջանական տանդեմը կամրապնդվի տարածաշրջանում», – նշել է նա։

Մասնագետը հավելել է, որ ռազմական հակամարտությունը և Իրանի հնարավոր թուլացումն ամենաքիչ ազդեցությունը կունենան Վրաստանի վրա, քանի որ Թեհրանի և Թբիլիսիի միջև քիչ շփում կա։