Եթե Սյունիքն ընկնի ադրբեջանա-թուրքական ներխուժման տակ, արդյունքը կլինի ոչ միայն նոր ճանապարհը, այլև հայկական ամրոցի էթնիկ զտումը․ The National Interest
Իրանի պատերազմն աշխարհի ուշադրությունը սևեռեց Հորմուզի նեղուցի վրա։ Իրանական ռեժիմը կանգնած է գոյաբանական ճգնաժամի առջև, իսկ գերագույն առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեին, ըստ լուրերի, անգործունակ է, հետևաբար՝ միջազգային հանրությունն արդեն մշակում է «Նոր Մերձավոր Արևելքի» նախագծեր: Սակայն, եթե այս ծրագրերն անտեսեն Հայոց ցեղասպանության դարավոր դասերը, դրանք կարող են կրկնել էթնիկական ոչնչացման ցիկլը, որը կարող է հրդեհի մատնել ամբողջ տարածաշրջանը․ գրել է The National Interest-ը։
Ինչպես նշվել է, ընթացիկ հակամարտության պատճառով Հայաստանն արդեն իսկ հայտնվել է վտանգավոր խաչմերուկում, քանի որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան, հնարավոր է, փորձում են օգտվել թուլացած Թեհրանից։ Հայաստանի հարավային Սյունիքի մարզը դարձել է Եվրասիայի ամենավիճելի հողակտորներից մեկը: Տարիներ շարունակ Ադրբեջանն ու Թուրքիան լոբբինգ են արել «Զանգեզուրի միջանցքի» շուրջ, որը ցամաքային կամուրջ է հայկական տարածքով և կկապի թյուրքական աշխարհը։
Չնայած Թրամփի վարչակազմի կողմից «Թրամփի երթուղու» (TRIPP) ստեղծմանը՝ Հայաստանի ինքնիշխանության համար բավարար երաշխիքներ չկան: Դրա փոխարեն՝ այն կարող է հնարավորություն տալ կիրառել 1915 թվականի ցեղասպանությունից առաջ տեղի ունեցած նույն գիշատչական օրինաչափություններն՝ օգտագործելով գլոբալ հակամարտությունը՝ սահմանները շտկելու համար՝ բնիկ բնակչության հեռացման միջոցով:
Նմանատիպ սցենար արդեն եղել է նախկինում: 2020 թվականին համաշխարհային համավարակի և ԱՄՆ ընտրությունների քողի տակ Ադրբեջանն անօրինական պատերազմ սկսեց Հայաստանի դեմ, որը գագաթնակետին հասավ 2023 թվականին՝ ավելի քան 120,000 հայերի հարկադիր տեղահանությամբ։ Եթե Սյունիքը ընկնի ադրբեջանա-թուրքական ներխուժման տակ՝ իրանական պետության փլուզման քաոսի քողի տակ, արդյունքը կարող է լինել ոչ միայն նոր ճանապարհը, այլև տարածաշրջանում մնացած վերջին հայկական ամրոցի էթնիկ զտում:
Ահա թե ինչու է Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը ոչ միայն խորհրդանշական ժեստ, այլև՝ ռազմավարական զսպող գործոն։ Այն Բաքվին և Անկարային ուղերձ է հղում, որ միջազգային հանրությունը վերջապես հետևում է։ Պաշտոնական ճանաչումը հայկական սահմանը տեղական վեճից վերածում է մարդու իրավունքների համաշխարհային սահմանի։
Հայոց ցեղասպանությունն այսօր ճանաչելը կանխարգելիչ դիվանագիտության ակտ է:
