ԱՄՆ-ն հետաքրքրված է ՀՀ-ով և Ադրբեջանով, բայց հիասթափված՝ Վրաստանից․ Carnegie Russia Eurasia Center
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի փետրվարյան այցը Հարավային Կովկաս կրկին հաստատեց ԱՄՆ-ի շարունակական հետաքրքրությունը տարածաշրջանի նկատմամբ։ Սակայն այցի արդյունքները զգալի հակասություններ են առաջացրել Վրաստանում. Վենսն այցելել է Բաքու և Երևան, բայց շրջանցել Թբիլիսին։ Մինչև վերջերս Վրաստանը համարվում էր ԱՄՆ-ի գլխավոր գործընկերը Կովկասում, բայց այժմ Վաշինգտոնը նույնիսկ չի հրավիրել նրան «Խաղաղության խորհրդին», չնայած Հայաստանին և Ադրբեջանին առաջարկել էր մասնակցել․ գրում է carnegieendowment.org-ը։
Կովկաս կատարած այցի ընթացքում Վենսի քննարկած համաձայնագրերը ևս լավ նախանշան չեն Թբիլիսիի համար։ ԱՄՆ-ն պատրաստ է համագործակցել Հայաստանի և Ադրբեջանի հետ ոչ միայն էներգետիկայի և անվտանգության, այլև Թրամփի տարանցիկ նախաձեռնության (TRIPP) իրականացման գործում, որը նախատեսված է դառնալ Ասիայի և Եվրոպայի միջև նոր տրանսպորտային զարկերակ։ Այս ամենը նվազեցնում է Վրաստանի տարանցիկ նշանակությունը, որը վաղուց համարվում է տարածաշրջանի հիմնական և գործնականում անվիճելի տրանսպորտային միջանցքը։
Վաշինգտոնի կողմից Վրաստանի անտեսումը հատկապես նկատելի է Դոնալդ Թրամփի՝ Սպիտակ տուն վերադառնալուց հետո Թբիլիսիի կողմից հարաբերությունները վերականգնելու ապարդյուն փորձերի ֆոնին։ Ջո Բայդենի վարչակազմի հեռանալուց հետո Թբիլիսին սպասում էր հարաբերությունների ջերմացման։ Այժմ, սակայն, Վրաստանը հայտնվել է դժվարին իրավիճակում։ Մի կողմից՝ այն կորցրել է հետխորհրդային տարածքում օրինակելի ժողովրդավարության իր համբավը, որն Արևմուտքը մի ժամանակ տեսնում էր։ Այն փչացրել է հարաբերությունները ոչ միայն Եվրոպայի, այլև Միացյալ Նահանգների հետ և այժմ ի վիճակի չէ դրանք վերականգնել։ Մյուս կողմից՝ Թբիլիսին ի վիճակի չէ Վաշինգտոնին առաջարկել նոր խոշոր նախագծեր, որոնք մասշտաբով և գրավչությամբ համեմատելի են Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջարկած նախագծերի հետ։ Ավելին, եթե Հայաստանով անցնող նոր տրանսպորտային միջանցքը ստեղծվի, Վրաստանը մեծապես կկորցնի իր նախկին դերը՝ որպես եզակի տարանցիկ երկիր։
Ավելին, Վրաստանը, կարծես, կորցրել է ԱՄՆ-ի աչքում հուսալի գործընկերոջ կարգավիճակը։ Սա բխում է վրացական իշխանությունների կողմից Անակլիայի խորջրյա նավահանգստի նախագիծը չինական ընկերությունների մասնակցությամբ կոնսորցիումին հանձնելու որոշումից։ Այս նավահանգիստը սկզբում մտածված էր որպես Ռուսաստանը շրջանցող տարանցիկ երթուղիներում Վրաստանի դերի ամրապնդմանն ուղղված ևս մեկ քայլ։ Սակայն հետո արևմտյան ներդրողների մասնակցությամբ նախագիծը չեղարկվեց, և չինական ընկերությունները ստանձնեցին այդ գաղափարի իրականացումը, ինչը Վաշինգտոնն ընկալեց որպես Թբիլիսիի արտաքին տնտեսական առաջնահերթությունների փոփոխության ազդանշան։ Վրաստանի տեղն ամերիկյան առաջնահերթությունների ցանկում վերականգնելը հեշտ չի լինի։
