ԱՄՆ-ի գործողությունները կարող են անկայունացնել ոչ միայն Իրանը, այլև բորբոքել ամբողջ տարածաշրջանը․ The National Interest
Փետրվարի 28-ին Միացյալ Նահանգներն ու Իսրայելը ռազմական արշավ են սկսել Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեմ՝ վերացնելով պետության ղեկավարին՝ գերագույն հոգևոր առաջնորդ այաթոլլահ Ալի Խամենեիին: ԱՄՆ-ի գործողությունները կարող են անկայունացնել ոչ միայն Մերձավոր Արևելքի տարածաշրջանը, այլև ավելի շատ տարածք․ գրում է The National Interest-ը։
Ամերիկյան ռազմավարությունը հիմնված է «Մերձավոր Արևելքի» աղավաղված քարտեզի վրա, որն Իրանը դնում է լուսանցքներում և մթագնում է նրա իրական դիրքը Հարավարևմտյան Ասիայի կենտրոնում: Այս թերի տեսլականը ստեղծում է ռազմավարական «կույր կետեր», անհամաձայն քաղաքականություն և կրկնվող սխալ հաշվարկներ, որոնք տարածվում են Պարսից ծոցից այն կողմ գտնվող այլ հակամարտությունների և տարածաշրջանների վրա։
Իրականում Իրանը գտնվում է Հարավարևմտյան Ասիայի սրտում՝ որպես մայրցամաքային առանցք, որը կապում է Հարավային Ասիան, Կովկասը և Կենտրոնական Ասիան։ ԿՀՎ քարտեզը, որը բաց կոդով է և ամեն տարի հրատարակվում է գրքի տեսքով համացանցում, ցույց է տալիս, որ Կովկասը գրեթե ուղիղ առանցք է կազմում դեպի Պարսից ծոց, որտեղ Հայաստանը շատ ավելի մոտ է Հյուսիսային Իրաքին, քան ցույց են տալիս ավանդական քարտեզները, տեղադրելով Իրանն այս միջանցքի երկայնքով և ընդգծելով նրա դերը՝ որպես տարածաշրջանային հենակետ: Այս դիրքավորումը կապում է Պակիստանը, Հնդկաստանը, Չինաստանը, Կովկասը և արաբական աշխարհը՝ Իրանի նկատմամբ ցանկացած քաղաքականություն դարձնելով անբաժանելի ավելի լայն մայրցամաքային դինամիկայից:
Թեհրանում վերջերս ստեղծված ղեկավարության վակուումը կարող է անկայունություն առաջացնել այս բոլոր ոլորտներում: Ամերիկայի նեղ ուշադրությունը նավթի, պատժամիջոցների և ռեժիմի փոփոխության վրա խեղաթյուրում է դատողությունը՝ բարդ տարածաշրջանային դինամիկան պարզեցնելով ճնշման լծակների:
Իրանին հիմնականում որպես եկամտի աղբյուր կամ քաղաքական մանիպուլյացիայի թիրախ դիտարկելը անտեսում է նրա դերը՝ որպես տարածաշրջանային կապի կենտրոնի։ Թեհրանին թուլացնելու կամ նրա քաղաքականությունը վերաձևավորելուն ուղղված քաղաքականությունը հաշվի չի առնում առևտրի, ենթակառուցվածքների և ազդեցության ցանցերը, որոնք այն կապում են Հարավային, Կենտրոնական և Արևելյան Ասիայի հետ: Ամփոփելով՝ ԱՄՆ քաղաքականությունը բարդ աշխարհաքաղաքական իրականությունները շփոթում է պարզ տնտեսական լծակի հետ՝ թերագնահատելով միջամտության ռիսկերը:
Եթե Միացյալ Նահանգները չսովորի աշխարհագրությունը դիտարկել ոչ թե որպես բյուրոկրատական հարմարություն կամ մարտադաշտ, այլ որպես քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կապերի ցանց, այն կշարունակի սխալ մեկնաբանել Իրանը, սխալ հասկանալ Արևմտյան Ասիան և ճգնաժամից ճգնաժամ անցնել:
Թրամփի հարվածներն Իրանին կորոշեն աշխարհի ամենակարևոր պետություններից մեկի ճակատագիրը, որի հետևանքները կարող են բորբոքել ամբողջ տարածաշրջանը:
