Եթե Փաշինյանը չկարողանա ապահովել խորհրդարանում մեծամասնություն, ապա նրա համար դժվար կլինի կատարել Ադրբեջանին տված խոստումը․ միջազգային մամուլի ամփոփում
Հայերը քվեարկում են հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններում՝ որպես փորձություն Փաշինյանի ջանքերի՝ խաղաղություն հաստատելու վաղեմի թշնամի Ադրբեջանի հետ և խորացնելու կապերը արևմտյան երկրների հետ՝ հեռանալով ավանդական հովանավոր Ռուսաստանից․ գրել է Reuters-ը:
Ինչպես նշվել է, Փաշինյանը ստացել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի աջակցությունը, ով միջնորդել է ՀՀ վարչապետի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև հանդիպումը և խաղաղության համաձայնագրի շրջանակներում առաջ է մղում Հարավային Հայաստանի միջով տարանցիկ միջանցքի կառուցումը։
Carnegie Europe-ի ավագ գիտաշխատող Թոմաս դե Վաալը համարում է, որ Եվրոպան նույնպես ուշադիր հետևում է: Ռուսաստանի և Իրանի միջև ընկած տարածաշրջանում հենարան ունենալով մտահոգված՝ այն հստակ շահագրգռված է, որ Հայաստանը «լինի ավելի ինքնիշխան, ավելի ինքնավար և ավելի կարող դեպի Արևմուտք առևտուր անելու համար»։
Կիրակի օրվա քվեարկությունը առաջինն է Հայաստանի 2023 թվականի ռազմական պարտությունից հետո, երբ Ադրբեջանը վերահսկողություն հաստատեց Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ, ինչը հանգեցրեց մոտ 100,000 էթնիկ հայերի արտագաղթի։ Եթե Փաշինյանը չկարողանա ապահովել խորհրդարանում երկու երրորդի մեծամասնություն, ապա նրա համար դժվար կլինի կատարել Ադրբեջանին տված խոստումն՝ անցկացնել հանրաքվե Հայաստանի Սահմանադրությունը փոխելու համար, և խաղաղության հասնելու ջանքերը կարող են կանգ առնել։
Ընդդիմությունն ու միջազգային իրավապաշտպան խմբերը նրան մեղադրում են ավտորիտարիզմի համար։ Տասնյակ հակառակորդներ են ձերբակալվել, այդ թվում՝ նրա գլխավոր մրցակցի՝ Կարապետյանի դաշնակիցները, որը տնային կալանքի տակ է իշխանությունը բռնազավթելու կոչերի համար։ Կարապետյանը և մեկ այլ մրցակից՝ նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը, ցանկանում են պահպանել բարեկամական հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ և զգուշացնում են, որ Փաշինյանը չափազանց մոտ է կանգնած Ադրբեջանին։
EUobserver-ը գրել է, որ ՀՀ գործող վարչապետը վերընտրվելու մրցավազքում խիստ քննադատության է ենթարկվել եկեղեցու տարբեր անդամների, ինչպես նաև ամենամեծ ընդդիմադիր կուսակցության առաջնորդ՝ Կարապետյանի ձերբակալության համար։
«Նրանք չարաշահում են քրեական արդարադատության մեխանիզմը՝ քննադատությունները և ցանկացած այլախոհություն լռեցնելու համար», – EUobserver-ի հետ զրույցում նշել է «Իրավունքների պաշտպանություն առանց սահմանների» կազմակերպության իրավական փորձագետ Աննա Մելիքյանը։
Նրա խոսքով՝ «իշխող կուսակցությունը նախընտրական քարոզարշավին ներկայանում է որպես քվե խաղաղության համար, չնայած պայմանագրում Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության մասին ոչինչ չկա»։
Փաշինյանը հրաժարվել է Հայաստանի կողմից ԼՂ տարածաշրջանի նկատմամբ վերահսկողությունից՝ Հարավային Կովկասում խաղաղություն ապահովելու և հարաբերությունները հանդարտեցնելու անվան տակ։ Երևանի արտաքին քաղաքականությունը մեծ դեր է խաղացել ընտրարշավներում․ Ռուսաստանը փորձում է միջամտել և վտանգել Փաշինյանի վերընտրվելու հնարավորությունները, մինչդեռ ԵՄ-ն և Վաշինգտոնը շտապել են աջակցել գործող վարչապետին։
The National Interest-ը մեջբերել է Անկարայում Ադրբեջանի դեսպանի հայտարարությունը։ Նրա խոսքով՝ Թուրքիա-Հայաստան սահմանը կբացվի Հայաստանի հունիսյան ընտրություններից հետո, երբ կատարվեն սահմանադրական փոփոխություններ: Բաքուն վաղուց պահանջում է, որ Հայաստանը փոփոխություններ կատարի իր Սահմանադրության մեջ՝ «վերացնելու Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ ցանկացած պահանջ»: Եթե գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կուսակցությունը հաղթի ընտրություններում, ապա ակնկալվում է, որ այն առաջ կշարժվի՝ այդ փոփոխությունները հանրաքվեի դնելով:
