Կլիմայի փոփոխությունը և օդի աղտոտվածությունը սպառնում են եվրոպացիների ուղեղի առողջությանը․ Euronews

Կլիմայի փոփոխությունը դառնում է ուղեղի առողջության համար ավելի ու ավելի լուրջ սպառնալիք, քանի որ ջերմաստիճանի բարձրացումը և շրջակա միջավայրի այլ գործոնները մեծացնում են նյարդաբանական հիվանդությունների հետ կապված․ գրում է Euronews-ը։

Ըստ նյարդաբան Ուլֆ Կալվեյթի՝ նյարդաբանական խանգարումները՝ միգրենից մինչև դեմենցիա և Պարկինսոնի հիվանդություն, ազդում են մոտավորապես յուրաքանչյուր երրորդ մարդու վրա իրենց կյանքի ընթացքում։

2019 թվականին հոգեկան խանգարումների հետ միասին համաշխարհային տնտեսության համար արժեցել են մոտավորապես 1.5 տրիլիոն եվրո։

Քանի որ կլիմայի փոփոխությունը հանգեցնում է ջերմաստիճանի բարձրացման, իրավիճակը կարող է ավելի վատթարանալ. առկա վիճակները կդառնան ավելի ծանր, և նոր նյարդաբանական խանգարումների զարգացման ռիսկը կաճի։

Քաղաքականության մշակողները կարող են օգնել նվազեցնել ռիսկերը՝ միջոցներ ձեռնարկելով ջերմության և աղտոտվածության ազդեցությունը նվազեցնելու և մարդկանց բնակության միջավայրը բարելավելու միջոցով։

Ամենաակնհայտ մտահոգություններից մեկը բարձր ջերմաստիճանի ազդեցությունն է կաթվածի ռիսկի վրա։ Կաթվածների թիվն աճում է, երբ ջերմաստիճանը գերազանցում է 30°C-ը։ Ջերմային կաթվածները, որոնք ներկայումս կազմում են բոլոր դեպքերի մոտ 1%-ը, կարող են հասնել 5-8%-ի հաջորդ 20-30 տարիների ընթացքում։

Շոգը նաև անուղղակիորեն ազդում է ուղեղի առողջության վրա՝ խաթարելով քունը։
Արևադարձային գիշերները, երբ օդի ջերմաստիճանը գիշերը մնում է 20°C-ից բարձր, խանգարում են մարմնին սառչել։ Սա խաթարում է խորը քունը և թույլ չի տալիս մարդուն լիարժեք հանգստանալ գիշերը։

Ջերմաստիճանի բարձրացումը նաև փոխում է մի շարք վարակիչ հիվանդությունների աշխարհագրական բաշխումը, այդ թվում՝ տզերի և մոծակների միջոցով փոխանցվող հիվանդությունների։ Այս վարակներից մի քանիսն ազդում են նյարդային համակարգի վրա։

Երեխաները, հղի կանայք, տարեցները և նախկինում առկա հիվանդություններ ունեցող հիվանդները հատկապես խոցելի են։

Քաղաքային պայմանները հատկապես կարևոր դեր են խաղում։ Աղմուկը, օդի աղտոտվածությունը և սթրեսը կարող են վատթարացնել բարեկեցությունը, մինչդեռ կանաչ տարածքների հասանելիությունը կարող է մասամբ պաշտպանել առողջությունը։
Հետևաբար, կանաչ հանրային տարածքների հասանելիության ընդլայնումը ուղեղի առողջությունը պահպանելու հնարավոր միջոցներից մեկն է։
«Շաբաթական առնվազն մեկ ժամ անտառում զբոսնելը 3%-ով նվազեցնում է կաթվածի և 4%-ով՝ դեմենցիայի ռիսկը», - նշել է Քալվեյթը։

Նա կոչ է արել ավելի ուժեղ պաշտպանություն ապահովել աղտոտվածությունից և թունավոր նյութերից, ինչպես նաև վերանայել շենքերի նախագծման և կառուցման մոտեցումները։