
TRIPP-ը և Հայաստանի միջով անցնող նոր երթուղիները կարող են լրացնել Միջին միջանցքը և մեծացնել մրցակցությունը․ The National Interest
Թրամփի վարչակազմի երկրորդ շրջանի արտաքին քաղաքականության ամենանշանակալի նախաձեռնություններից են եղել Կենտրոնական Ասիայում առևտրային դիվանագիտության իրականացումը և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատմանն աջակցելը․ գրում է The National Interest-ը։
Այս զարգացումները նոր թափ են հաղորդել այնպիսի ենթակառուցվածքների ստեղծմանը, որոնք Կենտրոնական Ասիան կկապեն Հարավային Կովկասի, Սև ծովի, Միջերկրական ծովի և, ընդհանուր առմամբ, Եվրոպայի հետ։ Գլխավոր նախաձեռնությունը «Թրամփի երթուղի» (TRIPP) նախագիծն է, որը կարող է Հայաստանի և Ադրբեջանի տարածքով դեպի Թուրքիա տանող լրացուցիչ երթուղի ստեղծել՝ նախատեսված էներգակիրների, օգտակար հանածոների, պարարտանյութերի, տվյալների և այլ ռազմավարական նշանակություն ունեցող ռեսուրսների տեղափոխման համար։
Հազարամյակներ շարունակ Հարավային Կովկասը ծառայել է որպես առևտրային ուղի Ասիայի և Եվրոպայի միջև։
Համաշխարհային բանկի վերջին ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ «Միջին միջանցքի» (Middle Corridor) ավելի լավ ինտեգրմանն ուղղված նպատակային ներդրումները կարող են ավելի քան եռապատկել առևտրի ծավալները, կրկնակի կրճատել տեղափոխման ժամանակը, 3,3 տոկոսով ավելացնել ՀՆԱ-ն և մինչև 2040 թվականը ստեղծել 2 միլիոն լրացուցիչ աշխատատեղ։ Բարեփոխումների իրականացման դեպքում միջանցքով իրականացվող փոխադրումների ծավալները կարող են քառապատկվել, իսկ տեղափոխման ժամանակը՝ կրճատվել երկու երրորդով՝ 2023 թվականի ցուցանիշների համեմատ։ Սա կպահանջի առնվազն 25 միլիարդ դոլարի ներդրում մինչև 2040 թվականը՝ ֆիզիկական ենթակառուցվածքային խոչընդոտները վերացնելու համար, ևս 30 միլիարդ դոլար՝ օժանդակ ներդրումների համար, ընդ որում՝ ֆինանսավորման զգալի մասը պետք է ապահովվի մասնավոր կապիտալի միջոցով։
Զարգացող ենթակառուցվածքները չեն փոխարինում այս համակարգին. դրանք ավելացնում են երթուղիներ, հզորություններ և ռազմավարական տարբերակներ: TRIPP-ը և Հայաստանի միջով անցնող նոր երթուղիները կարող են լրացնել գործող «Միջին միջանցքը», մեծացնել մրցակցությունը և Հայաստանը ներառել տարածաշրջանային առևտրի և կապի մեջ:
Ավելի մեծ երթուղիների դիվերսիֆիկացումը պետք է ամրապնդի դիմադրողականությունը և տնտեսական անվտանգությունը: Էներգիայի փոխանցումը, թվային կապը և կարևորագույն հանքանյութերի, պարարտանյութերի և այլ ռազմավարական ապրանքների հոսքերն ավելի ու ավելի փոխկապակցված են դառնում՝ ստեղծելով Կենտրոնական Ասիայի, Եվրոպայի և Միջերկրածովյան շուկաները միացնող ինտեգրված ցանց:


