90 րոպե լարվածություն սրտի համար. ինչպե՞ս կարող է Աշխարհի առաջնությունը սրտի կաթվածի պատճառ դառնալ
Գիտական ապացույցները ցույց են տալիս, որ ամենալարված խաղերի ժամանակ հուզական սթրեսը կարող է մեծացնել սրտանոթային հիվանդությունների ռիսկը խոցելի երկրպագուների շրջանում․ գրում է Euronews-ը։
Այս ուրբաթ կայանալիք Իսպանիա-Բելգիա սպասված ֆուտբոլային խաղը խոստանում է մեծ դրամա, բայց այն նաև վեր է հանում մի հարց, որը գիտնականները տարիներ շարունակ ուսումնասիրել են. կարո՞ղ է ֆուտբոլային խաղը սրտի կաթվածի պատճառ դառնալ։ Մասնագետների պնդմամբ՝ ֆուտբոլը պատճառը չէ, բայց հնարավոր խթանիչ է։
Ֆուտբոլի նկատմամբ կիրքը ոչ միայն ստիպում է սիրտն արագ բաբախել։ Վճռական խաղերի ժամանակ սրտի զարկերը, արյան ճնշումը և սթրեսի հորմոնների՝ ադրենալինի և կորտիզոլի մակարդակը զգալիորեն աճում են։ Առողջ երկրպագուների մեծ մասի մոտ այս փոփոխությունները ժամանակավոր են և որևէ հետևանքներ չունեն։ Այնուամենայնիվ, նախկինում սրտանոթային հիվանդություն կամ մի քանի ռիսկի գործոններ ունեցող մարդկանց մոտ սթրեսի այդ գագաթնակետը կարող է բավարար լինել սրտի խնդիր առաջացնելու համար։ Ամենահայտնի ուսումնասիրություններից մեկը հրապարակվել է 2006 թվականին Գերմանիայում կայացած Աշխարհի առաջնությունից հետո՝ New England Journal of Medicine-ում։
Հետազոտողները նկատել են, որ այն օրերին, երբ Գերմանիայի հավաքականը խաղում էր, սրտի հետ կապված խնդիրների պատճառով շտապ հոսպիտալացումների թիվը կտրուկ աճել է՝ հատկապես ամենալարված խաղերի ժամանակ։ Սրտանոթային նոպա ունենալու ռիսկը մինչև 2.7 անգամ ավելի բարձր էր, քան մյուս օրերին։ Այդ ժամանակվանից ի վեր տարբեր ուսումնասիրություններ նմանատիպ արդյունքներ են արձանագրել միջազգային մրցումներում և խոշոր սպորտային միջոցառումներում, հատկապես, երբ խաղերը որոշվում են լրացուցիչ ժամանակում, տուգանայիններով կամ անորոշությունը պահպանվում է մինչև վերջ։
Վերջին հետազոտությունը կատարվել է Գերմանիայի Բիլեֆելդի համալսարանում, որը հրապարակվել է այս տարի «Գիտական զեկույցներ» ամսագրում։ Հետազոտողները մի քանի շաբաթվա ընթացքում հետևել են ավելի քան 200 երկրպագուների, որոնք օգտագործել են խելացի ժամացույցներ՝ ֆուտբոլային խաղերի ժամանակ անընդհատ չափելու իրենց սրտի զարկերը և սթրեսի մակարդակը։ Ուսումնասիրությունը պարզել է, որ բարձր ինտենսիվության խաղերն առաջացնում են սրտի զարկերի և ֆիզիոլոգիական սթրեսի ակնհայտ աճ։ Ռիսկը մեծանում է, երբ հուզական սթրեսը համակցվում է այլ գործոնների հետ, որոնք տարածված են այս տեսակի միջոցառման ժամանակ, ինչպիսին են ալկոհոլի շատ օգտագործումը, մեծ քանակությամբ սնունդը, ծխելը, քնի պակասը և նախկինում գոյություն ունեցող գործոնները՝ վատ վերահսկվող բարձր արյան ճնշումը, շաքարախտը կամ բարձր խոլեստերինը: Այս դեպքերում ֆիզիկական և հուզական սթրեսի համադրությունը կարող է նպաստել առիթմիաների, հիպերտոնիկ ճգնաժամերի կամ նույնիսկ սրտի կաթվածի առաջացմանն այն մարդկանց մոտ, որոնք արդեն ունեն սրտանոթային հիվանդություններ:
