ՌԴ-ի տարածաշրջանային ազդեցությունը հետխորհրդային երկրներում շատ ավելի տոկուն է, քան ակնկալում էին շատ արևմտյան դիտորդներ․ Foreign Affairs
Այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանը 2022 թվականի փետրվարին ներխուժեց Ուկրաինա, շատ արևմտյան վերլուծաբաններ և գիտնականներ, ովքեր ուսումնասիրում են հետխորհրդային երկրները, ակնկալում էին, որ այդ երկրների կառավարությունները և հասարակությունը համերաշխություն կհայտնեն Ուկրաինային և կդատապարտեն տարածքները վերադարձնելու Ռուսաստանի փորձերը։ 1991 թվականին Խորհրդային Միության փլուզումից հետո հետխորհրդային երկրները ձգտել են ամրապնդել իրենց անկախությունը՝ կապեր հաստատելով Արևմուտքի և տարածաշրջանային այլ խաղացողների հետ՝ միաժամանակ հիշելով Ռուսաստանի հետ իրենց հարաբերությունները կառավարելու անհրաժեշտությունը. գրել է Foreign Affairs-ը։
Ինչպես նշվել է, ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը 1999 թվականից ի վեր Ռուսաստանի «մոտ արտերկրի» վրա ազդեցության վերահաստատումը ռազմավարական առաջնահերթություն է դարձրել։ «Գործնականում, սակայն, հետխորհրդային մյուս պետությունների մեծ մասը զգուշորեն խուսափել է դատապարտել ռուսական ագրեսիան: Փոխարենը՝ նրանցից շատերը պրագմատիկորեն չեզոք դիրքորոշում են որդեգրել՝ մտահոգություն հայտնելով հակամարտության վերաբերյալ՝ միաժամանակ հրաժարվելով հրապարակայնորեն դատապարտել Մոսկվային, աջակցել Կիևին ՄԱԿ-ի քվեարկություններում կամ միանալ Ռուսաստանի դեմ արևմտյան պատժամիջոցների ռեժիմին», - նշվել է հոդվածում:
Ինչպես ընդգծվել է, ռուսական առևտրի և ներդրումների որոշ աճը Կենտրոնական Ասիայում ընդլայնել է նախկինում գոյություն ունեցող տնտեսական ցանցերը և աշխատանքային միգրացիայի օրինաչափությունները։ Սակայն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ռուս աշխատողների ներհոսքը Կովկաս՝ որպես արևմտյան պատժամիջոցներից խուսափելու Ռուսաստանի ջանքերի մաս, ավելի անսպասելի էր:
Ըստ Foreign Affairs-ի՝ Ռուսաստանի ազդեցության ճկունությունն արտացոլում է այն ջանասեր աշխատանքը, որը Պուտինը կատարել է նախկին խորհրդային տարածքում ֆորմալ և ոչ պաշտոնական տարածաշրջանային ինստիտուտներ, ցանցեր և գործընկերություններ ստեղծելու և զարգացնելու համար՝ հաճախ փորձելով հակակշիռներ ստեղծել Արևմուտքի աջակցությունը վայելող կազմակերպություններին, ինչպիսիք են ՆԱՏՕ-ն և Եվրամիությունը: Հետխորհրդային այս կազմակերպություններն ու նախաձեռնությունները զգալիորեն մեծացրել են Ռուսաստանի և նրա հետխորհրդային հարևանների միջև հոսող մարդկանց, ապրանքների և նույնիսկ գաղափարների քանակը և ստեղծել դաշինքների և ընդհանուր նպատակների նոր մեխանիզմներ: Նրանք նաև թույլ են տվել Մոսկվային օգտագործել տարածաշրջանային տնտեսական համաձայնագրերը և մատակարարման շղթաները՝ խուսափելու համար արևմտյան պատժամիջոցներից: Սա նշանակում է, որ երբեք այնքան հեշտ չէր լինի, որքան շատ արևմտյան դիտորդներ էին ակնկալում Ռուսաստանին մեկուսացնելը կամ հետխորհրդային երկրներին համոզելը, որ նրանք ավելի լավ կլիներ դուրս գային Մոսկվայի ուղեծրից: Ռուսաստանը կշարունակի զարգացնել իր ազդեցության գոտին հետխորհրդային տարածքում։
Հայաստանում, կարծես թե, հակառակն է տեղի ունենում. թեև հայ հասարակության տնտեսական կապերը Ռուսաստանի հետ շարունակում են ընդլայնվել, Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը 2024 թվականին հրապարակավ հայտարարել է, որ ՀՀ-ն ուկրաինական պատերազմում Ռուսաստանի դաշնակիցը չէ։ Այդ ժամանակվանից Հայաստանը դադարեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ի գործունեությանը և դուրս է բերել ռուս սահմանապահ զորքերին Երևանի օդանավակայանից։
Չնայած այս հարգանքին՝ Ռուսաստանի տարածաշրջանային ազդեցությունը հետխորհրդային երկրներում շատ ավելի տոկուն է, քան ակնկալում էին շատ արևմտյան դիտորդներ:
