Իսրայելը ձգտում է 20-ամյա ռազմական օգնության համաձայնագիր կնքել ԱՄՆ-ի հետ․ Axios
Իսրայելը ձգտում է ԱՄՆ-ի հետ կնքել նոր 20-ամյա անվտանգային համաձայնագիր՝ ավելացնելով «Ամերիկան առաջինը» (MAGA) դրույթները՝ Թրամփի վարչակազմի աջակցությունը շահելու համար․ գրում է Axios-ը՝ հղում անելով իսրայելցի և ամերիկացի պաշտոնյաների։
Նախկին համաձայնագիրն Իսրայելին խոստանում էր տարեկան մոտ 4 միլիարդ դոլարի ռազմական օգնություն։ Իսրայելը, հավանաբար, ապագայում ևս կձգտի առնվազն նույնչափ օգնություն ստանալ։ Սակայն նման համաձայնագրի ընդունումն այժմ ավելի բարդ կլինի Իսրայելի նկատմամբ աճող դժգոհությունների պատճառով։
Իսրայելը ցանկանում է նոր համաձայնագիրը կնքել հաջորդ տարվա ընթացքում։ Բանակցությունները թե՛ տեխնիկապես, թե՛ քաղաքականապես բարդ են՝ հաշվի առնելով MAGA-ի դեմ լինելն արտաքին օգնությանը և երկկուսակցական մտահոգությունները Գազայում Իսրայելի վարքագծի վերաբերյալ։
Իսրայելին երկարաժամկետ անվտանգության օգնության ցուցաբերելու համար կնքվել են երեք 10-ամյա շրջանակային համաձայնագրեր՝ 1998 թվականին (21.3 միլիարդ դոլար), 2008 թվականին (32 միլիարդ դոլար) և 2016 թվականին (38 միլիարդ դոլար): 2024 թվականին՝ Գազայի պատերազմի ժամանակ, Կոնգրեսը և Բայդենի վարչակազմը հաստատեցին Իսրայելի համար բազմամիլիարդ դոլարի արտակարգ ռազմական օգնության փաթեթ՝ 10-ամյա փոխըմբռնման հուշագրից բացի:
Իսրայելցի պաշտոնյաները հույս ունեն, որ հաջորդ փաթեթը կներառի տարեկան օգնության ավելի մեծ ծավալ, բայց մտահոգված են, որ բանակցություններն ավելի դժվար կլինեն Թրամփի վարչակազմի կողմից արտաքին օգնության լայնածավալ կրճատումներից հետո:
Նոր անվտանգության հուշագրի շուրջ բանակցությունները որոշ ժամանակով հետաձգվել էին Գազայի պատերազմի պատճառով, սակայն նախնական քննարկումները սկսվել են վերջին շաբաթներին՝ ըստ երկու իսրայելցի և մեկ ամերիկացի պաշտոնյայի։ Այս քննարկումների ընթացքում իսրայելական կողմը ներկայացրել է նոր անվտանգության համաձայնագրում փոփոխությունների երկու գաղափար։
Առաջին առաջարկը համաձայնագրի ժամկետը 10-ից 20 տարի երկարաձգելն էր, ինչը կընդլայնի դրա շրջանակը և կգործի մինչև Իսրայելի անկախության 100-ամյակը, որը նշվելու է 2048 թվականին։
Երկրորդ փոփոխությունը, որն առաջարկել են իսրայելցիները, գումարի մի մասի օգտագործումն է ԱՄՆ-Իսրայել համատեղ հետազոտությունների և զարգացման համար, այլ ոչ թե ուղղակի ռազմական օգնության։ Դա կարող է լինել պաշտպանական տեխնոլոգիաների, պաշտպանության հետ կապված արհեստական բանականության և «Ոսկե գմբեթ» հրթիռային պաշտպանության նախագծի ոլորտներում։ Այդ ձևաչափը նախատեսված է Թրամփի վարչակազմի «Ամերիկան առաջինը» գաղափարախոսությանը բավարարելու համար, քանի որ այն կարող է օգուտ բերել ԱՄՆ զինված ուժերին, այլ ոչ թե պարզապես ուղարկվել Իսրայել։
«Սա ոչ ստանդարտ մտածողություն է։ Մենք ցանկանում ենք փոխել նախկին համաձայնագրերի հետ մեր վարվելու ձևը և ավելի մեծ շեշտադրում կատարել ԱՄՆ-Իսրայել համագործակցության վրա։ Ամերիկացիներին դուր է գալիս այս գաղափարը», – նշել է իսրայելցի պաշտոնյաներից մեկը։
