ՀՀ-ում հարկային հայտարարագրերի ներկայացման ռազմավարությունը ձախողվում է․ Eurasianet

Հայաստանը փորձում է ընդօրինակել Միացյալ Նահանգների եկամուտների հավաքագրման մոդելը՝ պահանջելով քաղաքացիներից տարեկան եկամտի հայտարարագիր ներկայացնել։ Մինչև հիմա այդ գործընթացն այդքան էլ լավ չի ընթանում․ գրել է Eurasianet-ը։

Միացյալ Նահանգներում շատ աշխատողների աշխատավարձի մի մասը պահվում է տարբեր հարկեր վճարելու համար, և գործնականում բոլոր չափահասները պարտավոր են տարվա վերջում ներկայացնել 1040 ձևի հարկային հաշվետվություն՝ իրենց հարկերի իրական գումարը որոշելու համար։ Շատ հայտարարագրողներ վերջում ստանում են վերադարձ՝ այն դեպքում, երբ իրենց մոտ պահվել է ավելի շատ գումար, քան նրանք պետք է տրամադրեին կառավարությանը։

Հայաստանը սկսել է նմանատիպ համակարգի փուլային ներդնում 2023 թվականին, և սկզբնական ծրագրի համաձայն՝ այն պետք է լիովին գործարկվեր այս տարի։ Սակայն պաշտոնյաները կարող են ստիպված լինել վերանայել իրենց ռազմավարությունը։

Ըստ պաշտոնական տվյալների՝ մայիսի 1-ի դրությամբ կանխատեսվող 900,000 հարկային հայտարարագրեր ներկայացնողներից միայն 54,000-ն է ներկայացրել տարեկան հարկային հայտարարագիր։ Այսինքն՝ քաղաքացիների միայն 6 տոկոսն է ներկայացրել հարկային հայտարարագրերը։ Դիմումների ներկայացման վերջնաժամկետը մայիսի մեկից երկարաձգվել է մինչև նոյեմբերի 1-ը։

Դիմումների ցածր թիվը բացառապես հանրային դիմադրության հարց չէ։ Հաշվապահական հաշվառման համակարգի ներդրումը խոչընդոտվել է ծրագրային խափանումներով։ Պաշտոնյաները նաև պահանջում են, որ բոլոր հայտարարագրերը ներկայացվեն էլեկտրոնային եղանակով՝ կառավարական պորտալի միջոցով, և շատ տարեց հայեր չունեն համակարգչային հմտություններ և/կամ համակարգիչներից օգտվելու հնարավորություն։ Բացի այդ՝ գաղտնիության կանոնակարգերը քաղաքացիներին թույլ չեն տալիս օգտվել հաշվապահների կամ հարկային հաշվետվությունների պատրաստման ծառայություններից՝ իրենց համար հայտարարագրեր ներկայացնելու համար։