Ընտրությունների նախաշեմին ՀՀ-ում իրականությունը հորինվածքից տարբերակելը բարդանում է․ The Telegraph
Ֆրանսիայի նախագահը եկել էր Երևան՝ առաջարկելու ավելին, քան «կարաոկե դիվանագիտությունն» Է։ Եվրոպացի առաջնորդների պատվիրակությունը գլխավորելով՝ Մակրոնը ցուցադրում էր աջակցություն վարչապետին, որը վճռականորեն տրամադրված է Հայաստանը դուրս բերել Մոսկվայի ուղեծրից։ Ինքը՝ Փաշինյանը պատրաստ էր դիմանալ Մակրոնի կատարմանը՝ հանուն քաղաքական շահի․ գրում է The Telegraph-ը։
Եվրոպայի համար օգուտը կարող է զգալի լինել։ Քանի դեռ Ռուսաստանի պատերազմն Ուկրաինայում խաթարում է Մոսկվայի իշխանությունն ու հեղինակությունը, արևմտյան կառավարությունները Հարավային Կովկասն ավելի ու ավելի են դիտարկում որպես ռազմավարական առևտրային, էներգետիկ և կարևորագույն հանքանյութերի միջանցք, որը շրջանցում է Ռուսաստանն ու Իրանը։ Միայն Եվրոպան չէ, որ հետաքրքրված է դրանով։
Մոսկվայի աճող մտահոգությանը հակառակ՝ Դոնալդ Թրամփն իր դիրքորոշումն է հայտնել առաջարկվող տրանսպորտային երթուղու օգտին՝ այն երթուղու, որն անխուսափելիորեն կկրի իր անունը՝ Իրանի հետ Հայաստանի հարավային սահմանի երկայնքով։ Այսպես կոչված «Թրամփի երթուղին» (TRIPP) կապահովի ռեսուրսներով հարուստ Կենտրոնական Ասիան Թուրքիայի և Եվրոպայի հետ կապող բացակայող օղակը՝ թուլացնելով Ռուսաստանի ազդեցությունն Արևելք-Արևմուտք առևտրի վրա, միաժամանակ խթանելով Եվրոպայի հասանելիությունն էներգիային և կարևորագույն հանքանյութերին։
Տարածաշրջանի աճող ռազմավարական կարևորությունը, որն ավելի է սրվել Իրանի պատերազմի խափանումների պատճառով, օգնում է բացատրել, թե ինչու 48 նախագահներ և վարչապետներ այս ամսվա սկզբին ժամանեցին Երևան՝ մասնակցելու եվրոպական գագաթնաժողովների շարքին, որը նաև ժամանակին քաղաքական խթան տվեց Փաշինյանին։ Այն ընդգծեց, որ ՀՀ-ն այժմ գտնվում է ազդեցության համար աճող մրցակցության կենտրոնում։
Ինչպես նշվում է, Արևելյան Եվրոպայի ընտրություններից արդեն ծանոթ օրինաչափությամբ՝ ընտրությունների նախաշեմին Հայաստանում իրականությունը հորինվածքից տարբերակելը բարդանում է։ Եվրոպացի պաշտոնյաները նաև պնդում են, որ Ռուսաստանից ստացված «մութ փողերն» օգտագործվում են ընտրողներին կաշառելու և ռուսամետ ընդդիմադիր կուսակցություններին անօրինական կերպով ֆինանսավորելու համար։
Կրեմլի հռետորաբանությունը Փաշինյանի նկատմամբ ավելի ու ավելի սպառնալից է դառնում, քանի որ Հայաստանը խորացնում է կապերը Եվրամիության հետ, որին մի օր միանալու հույս ունի։ Հայաստանի քաղաքական շեղումը դեպի Արևմուտք բավականին անհանգստացնող է Մոսկվայի համար: Ավելի մտահոգիչ է Փաշինյանի «Խաղաղության խաչմերուկ» նախաձեռնությունը, որին խանդավառությամբ աջակցում է Թրամփը: Տարիներ շարունակ Կրեմլը վախենում էր «Միջին միջանցքի»՝ Կենտրոնական Ասիայով և Հարավային Կովկասով անցնող տրանսպորտային երթուղու ի հայտ գալուց, որը թույլ կտա Եվրոպային շրջանցել Ռուսաստանը՝ Չինաստանի և Կասպից ծովից այն կողմ գտնվող ռեսուրսներով հարուստ պետությունների հետ առևտուր անելիս։
Ադրբեջանը տարիներ շարունակ պահանջել է ինքնիշխան ցամաքային միջանցք Հայաստանի հարավով դեպի իր Նախիջևանի էքսկլավ՝ առաջարկ, որին կատաղի դիմադրում էր Երևանը, որը վախենում էր կորցնել Իրանի հետ իր կենսականորեն կարևոր սահմանի վերահսկողությունը։ Փակուղուց դուրս գալ ձգտելով՝ Վաշինգտոնն առաջարկեց այն, ինչը դիվանագետները նկարագրեցին որպես թրամփյան լուծում՝ «Թրամփի երթուղին»։ Չնայած իր համեստ չափսերին՝ դրա ռազմավարական հետևանքները նշանակալի են։ ԵՄ-ի համար, որն արագորեն խոստացավ 1.8 միլիարդ ֆունտ ստեռլինգ այդ նախաձեռնության համար, TRIPP-ը մեծ քայլ է դեպի ռազմավարական ինքնավարություն՝ ստեղծելով «Միջին միջանցքի» հարավային ճյուղ, որը շրջանցում է և՛ Ռուսաստանը, և՛ ավելի ու ավելի անվստահելի դարձող Վրաստանը։ Հայաստանի համար այն ներկայացնում է և՛ տնտեսական փրկարար գիծ, և՛ ռուսական գերիշխանությունից դուրս գալու թեքահարթակ։
«Դոնալդ Թրամփի աջակցությունը վայելող բոլոր խաղաղության համաձայնագրերից սա ամենախոստումնալիցն է»,- կարծում է Բրյուսելի «Կարնեգի Եվրոպա» վերլուծական կենտրոնի Հարավային Կովկասի գծով փորձագետ Թոմաս դե Վաալը։
Նույնիսկ Իրանը, թերևս, ավելի պրագմատիկ է, քան հանրային հռետորաբանությունն է ենթադրում։ Երևանի պաշտոնյաները կարծում են, որ Իրանը նույնպես գիտակցում է Սև ծովին և Միջերկրական ծովին այն կապող շահավետ առևտրային երթուղուն միանալու առևտրային առավելությունները։
Փաշինյանը կարող է այլևս չվայելել այն ժողովրդականությունը, որը նրան իշխանության բերեց 2018 թվականին։ Սակայն վերլուծաբանները կարծում են, որ նրա իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը դեռևս պահպանում է բավարար աջակցություն։ Ի տարբերություն դրա՝ մոսկովյան ընդդիմությունը մնում է չափազանց բաժանված և վարկաբեկված՝ լուրջ մարտահրավեր նետելու համար, որքան էլ Կրեմլը մեծապես աջակցի դրան։ Այնուամենայնիվ, Փաշինյանի ժողովրդավարական լիազորություններն այլևս այնքան անվիճելի չեն, որքան նախկինում էին։
