FIDH-ը և CSI-ն խստորեն դատապարտել են քաղաքական դրդապատճառներով Արթուր Օսիպյանի ձերբակալությունը, քրեական հետապնդումը և կալանքը

Նիկոլ Փաշինյանի հետ լեզվակռվից հետո Հայաստանի իշխանությունները հետապնդում են Արթուր Օսիպյանին։ Մարդու իրավունքների միջազգային ֆեդերացիան (FIDH) և դրա հայկական անդամ կազմակերպությունը՝ Քաղաքացիական հասարակության ինստիտուտը (CSI), կոչ են անում ազատ արձակել նրան և դադարեցնել նրա դեմ բոլոր դատական հետապնդումները։

2026 թվականի մայիսի 18-ին՝ հունիսի 7-ին նախատեսված Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Երևանի Արաբկիր շրջանում անցկացված նախընտրական միջոցառման ժամանակ, Լեռնային Ղարաբաղից փախստական և ակտիվիստ Արթուր Օսիպյանը հրապարակայնորեն բախվել է վարչապետ Փաշինյանի հետ:

Մասնավորապես՝ Օսիպյանն անդրադարձել է Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված հայերի իրավիճակին և 2020-2023 թվականների ռազմական գործողությունների շուրջ տեղի ունեցած իրադարձություններին՝ մեղադրելով վարչապետին Արցախը քանդելու և հակամարտության ու Լեռնային Ղարաբաղից հայերի տեղահանության վերաբերյալ ադրբեջանական պատմությունները տարածելու մեջ։

Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանել է սպառնալիքներով, ինչպիսիք են՝ «Դու պետք է գնայիր ու մեռնեիր մեր երեխաների փոխարեն (…) Ինչո՞ւ ես ողջ։ Ինչո՞ւ ես ողջ (…) Ա՛յ սրիկա, ինչո՞ւ ես ողջ»։ Այս բանավեճից կարճ ժամանակ անց Հայաստանի իշխանությունները ձերբակալել են Արթուր Օսիպյանին Երևանում և քրեական գործ հարուցել նրա դեմ՝ խուլիգանության (ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 297-րդ հոդվածի 1-ին մաս), ընտրարշավին խոչընդոտելու (ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 211-րդ հոդվածի 1-ին մաս) և բռնության հրապարակային կոչերի (ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 330-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետ) մեղադրանքներով։

2026 թվականի մայիսի 20-ին Երևանի ընդհանուր իրավասության դատարանը որոշում է կայացրել նրան երկու ամսով նախնական կալանքի տակ պահել Նուբարաշենի բանտում։ Այս հայտարարության հրապարակման պահին իշխանությունները հրապարակայնորեն չէին նշել, թե կոնկրետ որ հայտարարություններն ու գործողություններն են հիմք հանդիսացել այս մեղադրանքների համար։

FIDH-ը և CSI-ն մտահոգությամբ նշում են, որ Արթուր Օսիպյանը հացադուլ է սկսել իր կալանքի սկզբից՝ պահանջելով հրապարակային ներողություն խնդրել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանից։ Նրա փաստաբանը նաև մտահոգություններ է հայտնել նրա կալանքի պայմանների վերաբերյալ, այդ թվում՝ այն մասին, որ նա պահվում է խոնավ խցում՝ առանց բավարար արևի լույսի, ինչպես նաև նրա վատթարացող առողջական վիճակի վերաբերյալ։

FIDH-ը և CSI-ն լուրջ մտահոգություն են հայտնում Արթուր Օսիպյանի դեմ ձեռնարկված քրեականացման միջոցառումների վերաբերյալ։ Հանրային բանավեճը մտնում է ՀՀ Սահմանադրության և միջազգային իրավունքով պաշտպանված խոսքի ազատության շրջանակի մեջ։ Պետական պաշտոնյաները, մասնավորապես՝ ընտրական շրջաններում, պետք է հանդուրժեն քննադատության ավելի բարձր աստիճան։

FIDH-ը և CSI-ն հիշեցնում են, որ խոսքի ազատության ցանկացած սահմանափակում պետք է համապատասխանի Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի (ICCPR) 19-րդ հոդվածով և Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի (ECHR) 10-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին, որոնց միացել է Հայաստանը։

Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 10(2) հոդվածի համաձայն՝ խոսքի ազատության սահմանափակումները պետք է նախատեսված լինեն օրենքով, հետապնդեն օրինական նպատակ և մնան անհրաժեշտ ու համաչափ ժողովրդավարական հասարակությունում:

Արթուր Օսիպյանի ձերբակալությունը, քրեական հետապնդումը և նախնական կալանքը վարչապետի հետ բանավեճից հետո ակնհայտորեն անհամաչափ են և կարող են զսպող ազդեցություն ունենալ քաղաքական քննադատության և խոսքի ազատության վրա ընտրական շրջանում։

FIDH-ը և CSI-ն խստորեն դատապարտում են Արթուր Օսիպյանի ձերբակալությունը, քրեական հետապնդումը և կալանքը, որոնք, կարծես թե, քաղաքական դրդապատճառներ ունեն և ուղղված են նրան լռեցնելուն և այլ անձանց կանխելուն՝ հրապարակայնորեն քննադատելով Հայաստանի իշխանությունների քաղաքականությունը, և կոչ են անում Հայաստանի իշխանություններին անհապաղ ազատ արձակել Արթուր Օսիպյանին և վերացնել նրան առաջադրված բոլոր մեղադրանքները։