Մոտ 1 շաբաթ․ Իրանի սպանված գերագույն առաջնորդ Ալի Խամենեիի հուղարկավորությունը խոստանում է աննախադեպ լինել

Արտասահմանյան պատվիրակությունները հավաքվում են Թեհրանում, որտեղ հուլիսի 3-ին անցկացվում է Իրանի սպանված գերագույն հոգևոր առաջնորդ Ալի Խամենեիի հիշատակին նվիրված միջազգային արարողություն:

Շատերը չգիտեին, որ փետրվարի 28-ին իսրայելական ավիահարվածի հետևանքով սպանված այաթոլլահի մարմինը 4 ամիս անց դեռ հողին չի հանձնվել, մինչև Իրանի իշխանությունները չհայտարարեցին երկրի պատմության մեջ ամենամեծ պետական հուղարկավորության մասին․ գրում է RTVI-ն։

Ռահբարի հրաժեշտի արարողությունները տեղի կունենան հուլիսի 4-8-ն Իրանի և Իրաքի մի քանի քաղաքներում, որտեղ գտնվում են շիաների սրբավայրերը, իսկ հուղարկավորությունը նախատեսված է հուլիսի 9-ին նրա հայրենի Մաշհադում:

Իրանի ներքին գործերի փոխնախարար և հուղարկավորության կազմակերպման շտաբի ղեկավար Ալի Աքբար Փուրջամշիդիանը հայտարարել է, որ հուլիսի 3-ին Թեհրանում սկսվող արարողությանը կմասնակցեն օտարերկրյա առաջնորդներ, պաշտոնյաներ և հոգևորականներ: Այն տեղի կունենա Մոսալլահ մզկիթում, որը կրում է Իսլամական հեղափոխության առաջնորդ այաթոլլահ Ռուհոլլահ Խոմեյնիի անունը՝ մզկիթում, որտեղ անցկացվում են հուղարկավորության պետական արարողությունները:

Թեհրանը պնդում է, որ ավելի քան 30 երկրներից պատվիրակություններ և ավելի քան 90 կրոնական առաջնորդներ հայտնել են մասնակցելու իրենց պատրաստակամությունը։

Fox News-ի տվյալներով՝ Իրաքի նախագահ Նիզար Ամիդին և վարչապետ Ալի ալ-Զեյդին կմասնակցեն հուղարկավորության արարողություններին:

Իրաքը նույնպես կհյուրընկալի հուղարկավորության արարողությունները: Խամենեիի մարմինը մեկ օրով՝ հուլիսի 8-ին, կտեղափոխվի Իրաքի Նաջաֆ և Քարբալա քաղաքներ։

Իրաքի վարչապետի առաջին այցը Միացյալ Նահանգներ՝ այն երկիրը, որը միացել է Իրանի դեմ պատերազմին և որը գործիք է եղել Ալի Խամենեիի սպանության գործում, նախատեսված է հուլիսի կեսերին։ Ալ-Զեյդիի գրասենյակի աղբյուրները կարծում են, որ Իրանի իշխանությունները միտումնավոր կազմակերպում են հուղարկավորությունն ուղևորությունից մի քանի օր առաջ՝ «Իրաքի նոր կառավարության համար անհարմար դրություն ստեղծելու և ցույց տալու համար, որ Իրաքը մնում է Իրանի ազդեցության ոլորտում»։

Արարողությանը մասնակցելու համար Իրան են մեկնել Հայաստանի վարչապետը, Վրաստանի նախագահը, իսկ Հարավային Կովկասի մեկ այլ հարևան հանրապետություն՝ Ադրբեջանը, որտեղ բնակչության մեծամասնությունը դավանում է իսլամի շիական ճյուղը, հրաժեշտի արարողությանը պատվիրակություն է ուղարկում, որի կազմում են Միլի մեջլիսի (խորհրդարան) խոսնակ Սահիբա Գաֆարովան, փոխվարչապետ Շահին Մուստաֆաևը, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության ղեկավար Ջաբար Մուսաևը և այլ պաշտոնյաներ։

Իրանից հետո ամենամեծ շիական սփյուռք ունեցող Պակիստանը Թեհրանում անձամբ ներկայացնում է վարչապետ Շահբազ Շարիֆը, որը Թեհրանի և Վաշինգտոնի միջև գլխավոր միջնորդն է։

Fox News-ի տվյալներով՝ Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանն անձամբ է հրավիրել Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդիին, սակայն Նյու Դելին «կուղարկի ավելի ցածր մակարդակի պատվիրակություն»։

Թեհրանում սպասվում են պատվիրակություններ Քաթարից, Լիբանանից, Սիրիայից, Վենեսուելայից, Բելառուսից և Հյուսիսային Կորեայից։ Ակնկալվում են նաև ՀԱՄԱՍ-ի, «Հեզբոլլահ»-ի, Եմենի հուսիթների և Իրաքի շիական աշխարհազորայինների ներկայացուցիչներ։

Թեհրանում կայանալիք արարողությանը Ռուսաստանը կներկայացնի Անվտանգության խորհրդի փոխնախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը, ինչը պաշտոնապես հաստատել են նրա քարտուղարությունը և Կրեմլը։

Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Էսմայիլ Բաղային հայտարարել է, որ Թեհրանի դեմ ռազմական գործողությանն աջակցած երկրները չեն հրավիրվել հուղարկավորությանը։ Նա հավելել է, որ Եվրամիության առաջնորդները «պատիվ չեն ունենա» մասնակցելու, քանի որ չեն դատապարտել Խամենեիի սպանությունը։

Միևնույն ժամանակ, Իրանի բարձրաստիճան զինվորական պաշտոնյա, Իրանի ոստիկանական ուժերի կենտրոնական շտաբի (Խաթամ ալ-Անբիա) հրամանատար գեներալ-մայոր Ալի Աբդոլլահին զգուշացրել է ամերիկացիներին և իսրայելցիներին զերծ մնալ հուղարկավորության արարողության ժամանակ հարձակումներից՝ սպառնալով «իրանցի ազգի որդիների կոշտ պատասխաններով»։

Առաջիկա հուղարկավորության շուրջ հիմնական ինտրիգներից մեկն այն է, թե արդյոք սպանվածի որդին և իրավահաջորդը՝ 56-ամյա Մոջթաբա Խամենեին, կհայտնվի՞ հանրության առաջ։ Նա մարտի 8-ին ընտրվել է Իրանի նոր գերագույն առաջնորդ, բայց այդ ժամանակվանից ի վեր հանրության առջև չի հայտնվել։ Հաղորդագրություններ կային, որ նա, ինչպես իր հայրը, ծանր վիրավորվել է, կորցրել է մեկ կամ նույնիսկ երկու ոտքը, և գտնվում է կոմայի մեջ։ Լուրեր էին շրջանառվում, որ նրան տեղափոխել են արտասահման՝ բուժման, հնարավոր է՝ Ռուսաստան։ Մարտի վերջին Իրանում Ռուսաստանի դեսպան Ալեքսեյ Դեդովը RTVI-ին ասել է, որ Մոջթաբա Խամենեին գտնվում է Իսլամական Հանրապետությունում, բայց անվտանգության նկատառումներով հանրության առջև չի հայտնվում։

Ռահբարի հուղարկավորության ուշացումը բազմաթիվ ենթադրությունների տեղիք է տվել, այդ թվում՝ այն, որ նա արդեն գաղտնի թաղվել է Ֆաթիմա Մասումեի (12 իմամներից մեկի դուստրը, որը սուրբ է համարվում) դամբարանում՝ Ղոմում, որը Իրանի ամենասուրբ շիական քաղաքներից մեկն է։ Պետական հուղարկավորության արարողությունները և թաղումները վերահսկող հանձնաժողովը ստիպված էր հուլիսի սկզբին հերքում հրապարակել։

Ինչպես Fox News-ին տված հարցազրույցում նշել է Ջորջ Վաշինգտոնի անվան համալսարանի հակաահաբեկչական հարցերով փորձագետ Մոհամմեդ Օմարը, Ալի Խամենեիի մնացորդները, հավանաբար, պահպանվել են, բայց քիչ հավանական է, որ դրանք հրապարակայնորեն ցուցադրվեն։

Ըստ լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների՝ Իրանի իշխանությունները, հավանաբար, օգտվել են Միացյալ Նահանգների հետ կնքված փխրուն հրադադարից՝ վերջապես այաթոլլահին թաղելու համար:

Հուղարկավորությունը խոստանում է աննախադեպ լինել՝ ինչպես ռահբարի սպանությունը։ ԶԼՄ-ների տվյալներով՝ Մոսալլա մզկիթի (պետական սգո արարողությունների հիմնական վայրը) բակում տեղադրվել է մեծ հարթակ՝ Ալի Խամենեիի և հարձակման ժամանակ զոհված բոլորի դագաղները տեղադրելու համար։ Մզկիթի բակում տեղադրվել է սառեցման համակարգ. Թեհրանում ջերմաստիճանը, կանխատեսումների համաձայն, կհասնի 45°C-ի։

Ուրբաթ օրն այնտեղ կկայանա միջազգային հիշատակի արարողություն, որին կմասնակցեն պետությունների ղեկավարներ, բարձրաստիճան պաշտոնյաներ և կրոնական առաջնորդներ։ Հիմնական միջոցառումները նախատեսված են հաջորդ 6 օրերի ընթացքում: Հուլիսի 4-ին նույն Մոսալլա մզկիթում կսկսվեն «հանրային հուղարկավորության արարողությունները»՝ ներառյալ «լռության րոպե և ցավակցություն»:

«Սուրբ մարմնին հրաժեշտը» կշարունակվի կիրակի օրը։

Թեհրանում հուղարկավորության արարողությունը նախատեսված է հուլիսի 6-ին, որը կձգվի մոտավորապես 10 կիլոմետր՝ Իմամ Հոսեյնի հրապարակից մինչև Ազադի (Ազատության) հրապարակ։

Բասիջ աշխարհազորը պատասխանատու է լոգիստիկայի համար, մինչդեռ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսն անմիջականորեն պատասխանատու է «ամբոխի վերահսկողության» համար։

Միայն Թեհրանում սպասվում է մինչև 20 միլիոն սգացող, իսկ ամբողջ երկրում՝ մոտ 35 միլիոն։

Հուլիսի 7-ին հուղարկավորության արարողությունը կտեղափոխվի Ղոմ քաղաք, որն Իսլամական Հանրապետության հիմնական կրոնական և մշակութային կենտրոններից մեկն է։

Հուլիսի 8-ին Խամենեիի դագաղը կտեղափոխվի Իրաք, որտեղ այն կայցելի Նաջաֆ և Քարբալա՝ շիաների սրբավայրերը։ Վերջապես, հինգշաբթի՝ հուլիսի 9-ին, Իրանի գերագույն առաջնորդը կհուղարկավորվի Իմամ Ռեզայի դամբարանում՝ Մաշհադում, այն քաղաքում, որտեղ 1939 թվականին ծնվել է նա։