Հայաստանը բախվում է խոչընդոտների Ասիան և Եվրոպան կապող առևտրային հանգույց դառնալու հարցում․ RFE/RL

Մինչ Հայաստանը ձգտում է դիրքավորվել Ասիան և Եվրոպան կապող առևտրային ուղիներում, այն բախվում է լուրջ խոչընդոտի. նրա երկաթուղային ցանցը դեռևս վերահսկվում է արևմտյան պատժամիջոցների տակ գտնվող ռուսական պետական ընկերության կողմից. գրում է RFE/RL-ն։

Նշվում է, որ խնդիրը նոր հրատապություն է ձեռք բերել, քանի որ տարածաշրջանային տրանսպորտային նախագծերը թափ են հավաքում։ Հայաստանն արդեն համաձայնել է ասիական ապրանքները Եվրոպա տեղափոխելու 43 կիլոմետրանոց երթուղուն՝ TRIPP-ին։ Նախագծի համաձայն՝ Կենտրոնական Ասիայից բեռները կմտնեն Ադրբեջան, կանցնեն Հայաստանի տարածքով դեպի Ադրբեջանի Նախիջևանի էքսկլավ, ապա կշարունակեն դեպի Թուրքիա։ Սակայն, որպեսզի երթուղին ձգվի դեպի հյուսիս՝ Թուրքիայի միջով դեպի Սև ծով, պետք է կառուցվի նոր երկաթուղի։

Վերլուծաբանների կարծիքով, եթե Ռուսաստանի ներգրավվածությունը դադարեցվի, Հայաստանի տարածքը կարող է ավելի կենսունակ դառնալ Ասիայի և Եվրոպայի միջև առևտրի համար։ Սակայն Ռուսաստանին այս ամենից հանելը միանշանակ չէ։ Մոսկվան քիչ պատրաստակամություն է ցուցաբերել հրաժարվելու վերահսկողությունից։

Ուկրաինայի պատերազմի պատճառով Ռուսաստանի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում տեսանելիորեն նվազում է: Վերլուծաբանները պնդում են, որ Ղարաբաղյան հակամարտության լուծումը զրկել է Մոսկվային իր հիմնական տարածաշրջանային լծակներից՝ թույլ տալով Հայաստանին և Ադրբեջանին շրջանցել Կրեմլի գլխավորած ավանդական միջնորդությունը։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանի կառավարության վիճակագրության համաձայն, անցյալ տարի Մոսկվային դեռևս բաժին էր ընկնում Հայաստանի արտաքին առևտրի 35.5 տոկոսը, որին հաջորդում են Չինաստանը (12.5 տոկոս) և Եվրամիությունը (11.8 տոկոս)։

Միևնույն ժամանակ՝ տարածաշրջանային խաղացողներն առաջ են շարժվում այլընտրանքային երթուղիներով: Թուրքիան և Ադրբեջանը պլանավորում են 224 կիլոմետր երկարությամբ երկկողմանի երկաթուղի կառուցել, որը կապելու է Կարսը Դիլուջուի հետ, որը գտնվում է Նախիջևանի հետ Թուրքիայի սահմանին։ Բաքվի տեսանկյունից՝ միայն հայկական երթուղու վրա հույսը դնելը խնդրահարույց է, քանի որ դա կպահանջի, որ գնացքները երկրորդ անգամ անցնեն Հայաստանի տարածք, ինչը կբարդացնի մաքսային և սահմանային ընթացակարգերը։

Առայժմ Հայաստանը փորձում է հավասարակշռել հավակնությունները սահմանափակումների հետ։