11 Հնս
2026
28° c ԵՐԵՎԱՆ
24° c ՍՏԵՓԱՆԱԿԵՐՏ
ABCMEDIA
Հայաստանի ընտրություններն ազդարարում են քաղաքականության շարունակականության մասին՝ պահպանվող աշխարհաքաղաքական ռիսկերի ֆոնին. Fitch Ratings

Հայաստանի ընտրություններն ազդարարում են քաղաքականության շարունակականության մասին՝ պահպանվող աշխարհաքաղաքական ռիսկերի ֆոնին. Fitch Ratings

Fitch Ratings միջազգային վարկանիշային կազմակերպությունը նշում է, որ Հայաստանի ընդհանուր ընտրությունների արդյունքը վկայում է քաղաքականության լայն շարունակականության մասին, հնարավոր է՝ ամրապնդելով երկրի արևմտյան աշխարհաքաղաքական ուղղությունը և, հավանաբար, նպաստելով հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացի հետագա առաջընթացին: Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի հետ նրա բարձր ազդեցությունը և ռուսական էներգիայից կախվածությունը զգալի տնտեսական խոցելիության աղբյուր են: «Քաղաքացիական պայմանագիրը» չի կարողանա ապահովել խորհրդարանում Սահմանադրությունը միակողմանիորեն փոփոխելու համար անհրաժեշտ 2/3 մեծամասնությունը։ Լեռնային Ղարաբաղին սահմանադրական հղումների հեռացումը, որը խաղաղության պայմանագիրը վերջնականապես կնքելու Ադրբեջանի հիմնական պայմանն է, մնում է անորոշ, քանի որ այն կպահանջի համաժողովրդական հանրաքվեի հաստատում, որը Փաշինյանը նախկինում նշել էր, որ կարող է անցկացվել 2027 թվականին։

Հայաստանը կարող է օգտվել խաղաղության գործընթացից և Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հնարավոր կարգավորումից՝ ներառյալ ցամաքային սահմանի վերաբացումը։ Այս գործընթացը սկսվել է 2025 թվականի օգոստոսին շրջանակային համաձայնագրով և շարունակվել է այս տարվա հունիսի 4-ին ստորագրված TRIPP համաձայնագրով, և կօգնի ինտեգրել Հայաստանի ցամաքային տնտեսությունը Կենտրոնական Ասիան, Հարավային Կովկասը, Թուրքիան և Եվրոպան կապող միջանցքին։

Այս վերակողմնորոշումը կարող է բացահայտել առևտրի և տարանցման նշանակալի եկամուտներ և կարող է ամրապնդել միջնաժամկետ աճի հեռանկարները։

Աճը չափավորվել է, մասամբ ԱՄՆ-Իրան հակամարտության ազդեցության պատճառով, սակայն 2026 թվականի առաջին եռամսյակում մնացել է կայուն՝ տարեկան 4.0%, 2025 թվականի 7.2%-ից հետո: Ապրիլին գնաճը հասել է 5.3%-ի, ապա մայիսին նվազել մինչև 4.2%, ինչը ենթադրում է, որ գնային ճնշումներն, ընդհանուր առմամբ, զսպված են։

Տնտեսական ռիսկերը կապված են Ռուսաստանի հետ Հայաստանի սերտ կապերի հետ, որը մնում է նրա ամենամեծ առանձին առևտրային գործընկերը՝ կազմելով ապրանքների ընդհանուր արտահանման 35%-ը 2025 թվականին: Ռուսաստանն արդեն իսկ սահմանափակումներ է կիրառել հայկական որոշ սննդամթերքի ներմուծման վրա ընտրություններից առաջ և պաշտոնապես սպառնացել է դադարեցնել ռուսական նավթի, գազի մատակարարումը և չմշակված ադամանդների գնումները Հայաստանից առանց արտահանման մաքսատուրքերի և խիստ արտոնյալ պայմաններով, եթե երկիրը շարունակի իր ուղին դեպի ԵՄ անդամակցության գործընթաց:

Բնական գազն ապահովում է Հայաստանի էներգետիկ կարիքների 61%-ը, իսկ երկրի բնական գազի ներմուծման 85%-90%-ը գալիս է Ռուսաստանից՝ երկարաժամկետ ֆիքսված գնով պայմանագրի շրջանակներում: Արտոնյալ համաձայնագրի միակողմանի դադարեցումը կարող է էապես բարձրացնել էներգիայի ծախսերը և բացասաբար ազդել մակրոտնտեսական ցուցանիշների, ինչպես նաև հարկաբյուջետային և արտաքին հաշվեկշիռների վրա։

Fitch-ի հաջորդ պլանավորված սուվերեն վարկանիշի վերանայումը նախատեսված է հուլիսի 10-ին: Այն կներառի աշխարհաքաղաքական ռիսկերի հաշվեկշռի գնահատականն՝ արտացոլելով խաղաղության գործընթացի հաջող ավարտի և Արևմուտքի հետ ավելի մեծ ինտեգրման ուղղությամբ առաջընթացի հեռանկարները՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի հետ հարաբերություններից բխող ռիսկերը։

Ընտրություն 2026   Ընտրություն 2026